[Movie Journal] Confessions
(Spoiler Alerts)
“ครูคะ ...
ชีวิต เป็นต้องภาระหนักหนา
ที่เราต้องแบกรับไว้ด้วยหรือคะ”
ร่างไร้วิญญาณของลูกสาวตัวน้อย ที่ลอยคว้างกลางสระว่ายน้ำโรงเรียนเป็นภาพที่สะเทือนใจครูโมริกุจิเป็นอันมาก แต่นั่นไม่ใช่เหตุผลเดียวที่ทำให้เธอตัดสินใจลาออกจากการเป็นครูประจำชั้นของเด็กมัธยมต้นสามสิบเจ็ดคน
ลูกศิษย์สองคนในนั้นคือฆาตกรที่ฆ่ามานามิและเธอรู้ดีว่าเป็นใคร
ชูยะและนาโอกิยังอายุไม่ถึงสิบสี่ ตามกฎหมายเยาวชนของญี่ปุ่นแล้ว ถึงเด็กชายทั้งสองจะเป็นฆาตกรใจโหดแต่ก็จะไม่ได้รับโทษหนักประการใด
ชูยะ เด็กหัวดีแต่มีปม ประดิษฐ์กระเป๋าช็อตไฟฟ้าเพื่อทำร้ายคน และวางแผนฆ่ามานามิเพื่อเหตุผลบางอย่าง
นาโอกิ เพื่อนผู้สมรู้ร่วมคิดเป็นคนโยนมานามิลงในสระเพื่ออำพรางคดี ...หรือ...จุดประสงค์อย่างอื่น
ในวันสิ้นเทอม โมริกุจิบอกกับทุกคนในชั้นว่าได้ผสมเลือดของสามีซึ่งเป็นผู้ติดเชื้อ HIV ลงไปในกล่องนมโรงเรียนของฆาตกรที่ฆ่าลูกสาวเธอ จากนั้นก็ทิ้งเด็กทั้งสองไว้กับเพื่อนร่วมชั้นซึ่งพร้อมจะรังแกพวกเขาให้ถึงตาย มันเป็นบทเรียนสุดท้ายที่โมริกุจิจะ "สอน" นักเรียนของเธอให้ตระหนักถึง “คุณค่าของชีวิต” ที่พวกเขาได้ลงมือปลิดไป... เธอหวังไว้ลึก ๆ ว่าพวกมันจะตายอย่างทุกข์ทรมาน... แต่เหตุจูงใจที่แท้จริงของฆาตกรเด็กทั้งสองจะใช่อย่างที่พวกเขาสารภาพกับครูโมริงุจิหรือไม่?
การดำเนินเรื่องของ Confessions โดดเด่นมาตั้งแต่ยังไม่เป็นภาพยนตร์ด้วยกลวิธีเล่าเรื่องจากหกมุมมอง เริ่มต้นด้วย "คำกล่าวอำลาหน้าชั้น" ในคาบโฮมรูมครั้งสุดท้ายของครูโมริกุจิที่ค่อย ๆ เปิดโปงคดีอันน่าสะพรึงซึ่ง "เด็ก" เป็นผู้ก่อและเปิดฉากการแก้แค้นที่น่าหวาดหวั่นยิ่งกว่าของผู้เป็นครู และจบลงด้วย "คลิปสารภาพ/แถลงการณ์ครั้งสุดท้าย" ในบล็อกของชูยะ ... อ่านต่อที่
สำหรับภาพยนตร์ ต้องชื่นชมผู้กำกับ (เท็ตสิยะ นากาชิม่า) ที่เก็บใจความของหนังสือได้อย่างละเอียดละออ สามารถคงบรรยากาศตึงเครียดอ้อยอิ่งแบบเดียวกับในหนังสือไว้ได้ ทั้งยังสับเปลี่ยนมุมมองของตัวละครทั้งหกไปมาได้อย่างลื่นไหล ภาพยนตร์ดันเนื้อหาให้เขยิบไปทีละนิด เปิดเผยความโหดร้ายของเด็กๆไปทีละน้อย จนเห็นภาพใหญ๋ของปัญหาเยาวชนที่สังคมญี่ปุ่นกำลังต้องเผชิญ ตลอดเรื่อง นิยายได้ตั้งคำถามแรง ๆ กับสถาบันครอบครัวและการศึกษา พร้อมทั้งวิพากษ์กฎหมายและสื่อว่า กำลังขับเคลื่อนเยาวชนในทางใด เด็กรุ่นใหม่จึงได้กลายเป็นคนที่ไร้ความรับผิดชอบต่อการกระทำของตน และต่อชีวิตของผู้คนรอบข้าง
หนัง Confessions ปั้นคาแรกเตอร์ว่า เด็ก ๆ ไม่ได้สลดไปกับความสูญเสียของครูโมริกุจิเลยแม้แต่น้อยขับเน้นความใจดำของตัวละครที่เป็นภาพแทนคนยุคใหม่ขึ้นเด่นชัดจนน่ากลัว (จะเป็นความตั้งใจหรือเพราะการแสดงโอเว่อร์ก็ไม่ทราบ) เด็ก ๆ ส่งเมสเสจคุยกันใต้โต๊ะตลอดเวลาที่ครูพูด บางคนหลบไปอัดเพื่อนบนดาดฟ้าแต่พอเพื่อนในห้องส่งเมสเสจบอกว่า “โมริงุจิกำลังจะบ้า” พวกเขาก็รีบกลับมาที่ห้องเพื่อรอชมฉากเด็ด พอเพื่อนนักเรียนหญิงคนหนึ่งซึ่งเล่นกับมานามิบ่อยร้องไห้สงสารครู พวกเด็กๆก็ชี้มือล้อเพื่อนกันราวกับว่าขบขันเสียเต็มประดา
หลังจากช่วงปิดภาคเรียนผ่านพ้นไป มีการเก็บแต้ม “ลงโทษชูยะ” แข่งกันไม่เว้นวัน ทุกคนอ้างว่าทำเพราะสงสารครู แต่ความจริงแล้วก็แค่อยากระบายความอึดอัดจากการเรียนและจากความรู้สึกว่าตัวเองกำลังตกเป็นเหยื่อความแค้นของครู ในภาวะกดดัน ทุกคนต้องเลือกข้าง หากไม่ทำตามสังคมก็จะถูกกล่าวหาว่า เข้าข้างฆาตกรและตกเป็นเหยื่อไปอีกคน สถานการณ์แบบนี้ไม่ต่างอะไรกับการรังแกกันที่เกิดเป็นประจำภายใต้ความดูแลของครูบาอาจารย์ เพียงแต่คราวนี้ชนวนเหตุเกิดจากครูเป็นผู้เสี้ยมด้วยตัวเอง เด็ก ๆ รู้สึกว่าความรุนแรงที่ตนทำคือความยุติธรรม และไม่มีครูคนใดที่จะสร้างความสนิทใจกับเด็กได้มากพอที่จะยับยั้งเหตุการณ์นี้ได้เลย
ความกินแหนงแคลงใจระหว่างครูและนักเรียนทำให้โรงเรียนเป็นสมรภูมิที่มีแต่ผู้เสียหาย ครูโมริกุจิอ้างว่าตัวเองมีหน้าที่อบรมเด็กๆแต่จริงๆแล้วเธอไม่เคยช่วยเด็กแก้ปัญหาอย่างจริงใจ มีเด็กส่งข้อความบอกเธอว่าอยากตายมากมาย แต่ปฏิกิริยาของเธอคือเบื่อหน่ายและกล่าวว่าเด็กพูดจาไร้สาระเพราะไม่รู้จัก “คุณค่าของชีวิต” เธออ้างว่าให้เกียรตินักเรียน แต่ก็ไม่ได้แสดงออกว่าให้เกียรติปัญหาของพวกเขาเลย เธอไม่เคยรู้เรื่องทางบ้านของชูยะ เท่าที่เห็น เธอแค่ให้เกียรติที่จะแก้แค้นพวกเขาย่างศัตรูที่เท่าเทียมกันเสียมากกว่า
บรรยากาศหวาดระแวงของเด็กและครูบิดเกลียวอยู่ในเรื่องตั้งแต่ต้นจนจบ ครูที่มองว่าเด็กร้ายกาจก็จะถูกเด็กจ้องเอาคืน ส่วนครูที่เชื่อหัวปักหัวปำว่าเด็กเป็นผู้บริสุทธิเลิศเลอก็จะถูกเด็กเหยียดหยามและใช้ประโยชน์ และที่เลวร้ายที่สุดก็คือพ่อแม่ที่ไม่เคยได้รู้ปัญหาในใจลูกก่อนจะสายเกินไปเลยสักครั้ง
พ่อของชูยะไม่สนใจว่าลูกชายฉลาดแค่ไหน แม่ของชูยะทิ้งเขาพร้อมรอยแผลในใจลูกว่า ตัวเองเป็นตัวถ่วงความฝันของแม่ ขณะที่นาโอกิมีพ่อที่ทำงานหนักจนไม่เคยอยู่ติดบ้าน และแม่ที่จ้องแต่จะโอ๋ลูกตลอดเวลา แม้นาโอกิจะได้ความรักจากแม่เต็มเปี่ยม แต่แม่ก็ไม่เคยเรียนรู้เลยว่าลูกไม่ได้เป็นอย่างที่เธอเข้าใจ พวกเขาไม่เคยปกป้องลูกจากการถูกกลั่นแกล้ง หรือห้ามลูกไม่ให้รังแกเพื่อนได้
ความโดดเดี่ยวเคว้งคว้างของเด็ก ๆ ก็เป็นอีกบรรยากาศที่อบอวลอยู่ใน Confessions สิ่งสำคัญในชีวิตของพวกเขา --- ทั้งวันที่นาโอกิได้มีเพื่อนเป็นครั้งแรก วันที่ชูยะต้องจากแม่ไป พยานรู้เห็นหนึ่งเดียวก็คือ กระจกโค้งที่สี่แยกจราจรและในร้านขายของชำ
ขณะที่ชีวิตเด็กฝากไว้กับโรงเรียนเสียมาก พวกครูกลับวางมือจากหน้าที่ของตนในการทำความเข้าใจความรู้สึกของนักเรียน เด็ก ๆ ต้องแสร้งทำเป็นอยู่ในโอวาทของผู้ใหญ่เพื่อปัดรำคาญ หากหงุดหงิดมากเข้าก็จะต้องก่อเรื่องแล้วใส่ร้ายครู หรือไม่ก็ก่อคดีเพื่อปลดปล่อยความโกรธและความผิดหวังต่อสังคมแบบ "ตัวใครตัวมัน"
ไม่มีใครเลยที่จะช่วยเด็ก ๆ ออกมาจากชีวิตที่สับสนอลหม่าน จากการถูกตีค่า ถูกกลั่นแกล้ง จากความรู้สึกแปลกแยกและโดดเดี่ยว ผลที่ออกมาคือเด็ก ๆ ถูกดึงดูดด้วยลัทธิฆ่าตัวตาย และฆาตกรรม พวกเขาไม่เห็นว่าชีวิตคือสิ่งที่ต้องใส่ใจแต่เป็นภาระ ทั้งยุ่งยาก หนักหนา และไร้ค่า จึงไม่แปลกอะไรที่เด็กสาวที่กล้าฆ่าคนและไม่ต้องรับโทษใด ๆ อย่าง “ลูนาซี่” จะกลายเป็น “ฮีโร่” ของเด็กรุ่นเดียวกันไปในที่สุด
Confessions เป็นภาพยนตร์ที่สะท้อนต้นตอของปัญหาเยาวชนโดยภาพรวมออกมาอย่างทรงพลังและละเอียดละออ ความคาดหวัง การตราหน้า และการแก้แค้น คือสิ่งที่คู่ควรกับ “เด็กวายร้าย” จริงหรือ?
ความเข้าใจเกี่ยวกับเด็ก และการอบรมสั่งสอนไม่ได้เป็นปัญหาที่มีเฉพาะในประเทศญี่ปุ่น แต่เกิดขึ้นทั่วโลก การจับกลุ่มรังแกเพื่อน การใช้ชีวิตอย่างไม่ใส่ใจ การทะเลาะวิวาท ไปจนถึงอาชญากรรมที่กระทำโดยน้ำมือเยาวชน สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นตลอดมา และมีไม่น้อยในประเทศไทย
คำสารภาพของผู้เกี่ยวข้องในโศกนาฎกรรมที่เกิดขึ้น เป็นภาพสะท้อนให้เราย้อนคิดดูว่าเราเองก็เป็นหนึ่งในคนที่ต้องสารภาพอะไรหรือไม่ ต่อจิตใจและการกระทำของเยาวชนรุ่นใหม่ที่กำลังจ้องมองผู้ใหญ่อยู่
ใครผิด ใครถูก และสุดท้ายเราจะแก้ไขปัญหาเยาวชนร่วมกันอย่างไร คดีที่ความยุติธรรมของรัฐเอื้อมไปไม่ถึง คงมีแต่ผู้อ่านเท่านั้นที่สามารถเป็นคนตัดสิน
Comments